„Fantazy” Słowackiego – drugie oblicze romantyzmu

4 września 1809 roku urodził się Juliusz Słowacki – jeden z najwybitniejszych pisarzy polskiego romantyzmu. W tym roku obchodzona jest jego 206 rocznica urodzin. Wydarzenie to zbiegło się z wystawianymi właśnie spektaklami „Fantazego” i „Lilli Wenedy” na deskach Teatru Powszechnego. Wyreżyserowania obu tych sztuk podjął się Michał Zadara.

FANTAZY – Szlachecka pustka

Akcja sztuki pt. „Fantazy” rozgrywa się ok. 1841 roku i składa się z pięciu aktów. W trzech pierwszych przenosimy się do szlacheckiego dworku na Podolu, zamieszkiwanego przez, mające kłopoty finansowe, hrabiostwo Respektów, ich dwie córki – Diannę i Stellę oraz garstkę służby. Tytułowy Fantazy, a właściwie hrabia Fantazy Dafnicki, jest bogatym szlachcicem mieszkającym na Podolu, poszukującym nowych wrażeń. Od pierwszych scen kreuje się na romantycznego bohatera, będąc w rzeczywistości jedynie jego karykaturą. Wielokrotnie przechodzi ze stanu ironii w uczuciową egzaltację. Jest niewolnikiem swych zachcianek, nie bacząc przy tym na istotne wartości epoki, w której żyje. Znudzony związkiem z hrabiną Idalią, ofiarowuje on, swym sąsiadom – Respektom, pół miliona złotych w zamian za rękę ich ślicznej córki – Dianny, która zaręczona jest z powstańcem listopadowym – Janem.

fot. Teatr Powszechny - Krzysztof Bieliński

fot. Teatr Powszechny – Krzysztof Bieliński

 Obyczajowe realia i temat pieniądza

W dramacie nie przeważa problematyka narodowościowa jak w innych utworach Słowackiego. Na pierwszy plan wysuwają się kwestie majątkowe. Uwypuklona zostaje nieporadności hrabiostwa Respektów – w rolę których wcielili się Grzegorz Falkowski i Paulina Holtz – w obliczu kapitalistycznych zmian. Są oni inicjatorami przedstawienia, mającego na celu zrobienie wrażenia na zamożnym hrabim Dafnickim (w tej roli Michał Sitarski). Oprócz tego, dostrzec możemy krytykę moralności i obyczajowości wyższych warstw społecznych, a także ich postaw światopoglądowych, świadczących o obojętnym stosunku do losów ojczyzny. W akcji dramatu biorą również udział bohaterowie związani z działalnością rewolucyjną – Jan i Major, którzy zostali przedstawieni w pozytywnym świetle.

Ironia romantyczna

Komizm w „Fantazym” nieustannie przeplata się z tragizmem. Słowacki daje ujście fantazji twórczej. Ironia romantyczna staje się tutaj najważniejszym środkiem przekazu, jak również spoiwem wszystkich elementów tej tragikomedii. Natrafimy tu na świat pełen sprzeczności, na jego dwoistą naturę. Czy aby uratować chylący się ku upadkowi świat szlachecki i podtrzymać wartości moralne, będzie konieczne poniesienie oczyszczającej ofiary przez któregoś z bohaterów?

Fantazy Spektakl Teatr Powsechny2

fot. Teatr Powszechny – Krzysztof Bieliński

Reżyserowanie „Fantazego”

Michał Zadra wzbogacił tekst dramatu kilkoma ciekawymi zabiegami. W tle, w lasku nieopodal posiadłości Respektów płonie ognisko. Rozmowie Idalii (wspaniała Barbara Wysocka) z Janem (niezwykle wiarygodny Mateusz Łasowski) towarzyszą papierosy i piersiówka (przewijająca się jeszcze w dalszych częściach), a martwy chart Fantazego zostaje dosłownie zakopany na scenie. To tylko kilka z godnych uwagi zabiegów, dynamizujących przebieg całej akcji, uwidaczniających rysy bohaterów i dodających sztuce obyczajowego kolorytu.

Fantazy Spektakl Teatr Powsechny3

fot. Teatr Powszechny – Krzysztof Bieliński

Sztuka niełatwa

„Fantazy” jest niewątpliwie sztuką dosyć zawiłą i niełatwą w odbiorze, a tym bardziej trudną do wystawiania na deskach teatru. Warto nadmienić, że mamy do czynienia z prawie nieokrojonym tekstem dramatu, co w następstwie daje grubo ponad trzygodzinny spektakl. Gra aktorów, ze szczególnym uwzględnieniem postaci odgrywanych przez Barbarę Wysocką(Idalia), Michała Sitarskiego(Fantazy), Paulinę Holtz(hrabina Respektowa) i Karolinę Bacię(Dianna), nadaje wartkości akcji i uwydatnia znamienne cechy bohaterów. Wszystko rozgrywa się w scenografii zaprojektowanej przez Roberta Rumasa, który przybliżył widzom wygląd dwóch podolskich dworków i cmentarza.

Spektakl należy polecić nie tylko widzom obeznanym z twórczością Słowackiego, ale również tym, którzy kojarzą polskiego wieszcza jedynie z lektur i sporów z Mickiewiczem, a niekoniecznie znają nieco inne oblicze jego twórczości.

 


 

Teatr Powszechny – „Fantazy”- Juliusz Słowacki

reżyseria – Michał Zadara

dramaturgia – Daniel Przastek

scenografia – Robert Rumas

kostiumy – Julia Kornacka

Zobacz spektakl
 

O Autorze

Piotr Cyran
Piotr Cyran 9 Post

Witam, jestem studentem Uniwersytetu Warszawskiego i jeszcze bardzo świeżym recenzentem teatralnym. Teatr, kino, muzyka i sztuka towarzyszą mi od bardzo dawna. W teatrze i kinie szukam tego, czego jeszcze nie znam, a co może mnie wzbogacić lub zadziwić. Zapraszam do lektury artykułów

Zobacz również:

Wydarzenia 0 komentarzy

Dzień Kobiet w Teatrze Dramatycznym. Sprawdź!

Na dzień kobiet w Teatrze Dramatycznym dwa spektakle: LETNIE OSY KĄSAJĄ NAS NAWET W LISTOPADZIE – kliknij BIEDNY JA, SUKA I JEJ NOWY KOLEŚ – zobacz! Iwan Wyrypajew LETNIE OSY

Recenzje 0 komentarzy

Marilyn Monroe w Teatrze Dramatyczym

W autorskim spektaklu Krystiana Lupy „Persona. Marilyn”, Monroe poznajemy w dniu, w którym ucieka z planu zdjęciowego i zaszywa się w opuszczonej hali…

Aktualności 0 komentarzy

Konkurs

KONKURS Posiadamy do wygrania dwa podwójne zaproszenia na spektakl 19 lutego (niedziela), godz. 19.00 – na spektakl “Rozwód Figara”. Reżyseria David Pountney w Teatrze Wielkim im. Stanisława Moniuszki. Zaproszenia rozlosujemy

0 komentarzy

Bądź pierwszy i !

skomentuj tutaj!