Wiliam Szekspir – czy istniał naprawdę?

Sen i my z jednych złożeni pierwiastków

Żywot nasz krótki w sen jest owinięty.

(Wiliam Szekspir, Prospero, , IV, I, tłum. Ulrich)

W tym roku 23 kwietnia obchodzić będziemy 451 rocznicę urodzin Wiliama Szekspira. Warto uczcić pamięć artysty, przypominając kilka faktów i ciekawostek z jego życia.

Najczęściej stawiane pytanie dotyczące Szekspira dotyczy tego, czy istniał naprawdę. Powstało na ten temat wiele sensacyjnych teorii.

Nigdy nie podjął studiów?

Wiliam przyszedł na świat 23 kwietnia 1564 roku w Stratfordzie nad Avonem, a 26 został ochrzczony. Jego ojciec – John Szekspir (syn rolnika) – był rękawicznikiem, zasiadał w radzie miejskiej, został nawet wyniesiony do rangi sędziego pokoju. Matka zaś była córką szlachcica Roberta Ardena. Szekspir prawdopodobnie nauki pobierał w King’s New School, gdzie chłopcy mogli uczyć się za darmo. Nigdy nie podjął studiów, co też stało się powodem spekulacji na jego temat. Wywoływało też zawiść, bo jakże ktoś bez akademickiego wykształcenia, mógł tworzyć tak doskonałe teksty! Podobno jeden z autorów, Robert Green, ostrzegał dramatopisarzy przed niedouczonym nowicjuszem, który próbuje wtargnąć na ich terytorium. [1]

The Glob -replika

Szekspir ożenił się z Anną Hathaway 28 listopada 1582 roku. Kobieta była osiem lat starsza, więc para stanowiła niezły temat plotek. Ponadto ich pierwsza córka urodziła się już w maju 1583 r. (sześć miesięcy po ślubie). Dwa lata później przyszły na świat bliźniaki: Judith i Hamnet.

Białe plamy

Od 1585 do 1592 roku nie wiadomo, co działo się w życiu dramatopisarza. Nie zachowały się żadne dokumenty. Znane są tylko plotki dotyczące jego życia. Istnieje anegdota o Szekspirze kłusowniku polującym na jelenie. Być może dołączył do jednej z trup teatralnych, a być może pracował jako nauczyciel.

Marny aktor

W 1593 roku z powodu zarazy panującej w Londynie teatry zostały zamknięte. Szekspir więc tworzył poezję. W tym roku ukazał się jego poemat Wenus i Adonis, a rok później Lukrecja. Jednak dokumenty potwierdzają, że Szekspir był czynnym aktorem, niestety grywającym podrzędne role. W 1594 r. powstała trupa teatralna pod nazwą Sługi Lorda Szambelana. Szekspir znalazł się wśród udziałowców. Sława zespołu rosła, wkrótce został on uznany za najlepszy teatr w Londynie.

W 1596 roku jego rodzinie przyznano tytuł szlachecki i herb. Z dokumentów podatkowych wynika, że w 1599 roku Wiliam mieszkał w pobliżu słynnego teatru The Globe. Wymienia się go też jako udziałowca teatru z prawem do 10% zysków. Z dokumentacji notarialnej wynika, że był człowiekiem interesu. Lokował swoje oszczędności w nieruchomościach w rodzinnym mieście. Co świadczy też o tym, że musiał często odwiedzać swoją rodzinę. Jego jedyny syn Hamnet zmarł w 1596 r. Starsza córka wyszła za mąż za cenionego lekarza Johna Halla. Dała Wiliamowi pierwszą wnuczkę Elżbietę. Młodszej się aż tak nie powiodło, za mąż wyszła tuż przed śmiercią ojca w 1616 r. za Thomasa Quineya, młodszego od niej o pięć lat miejscowego winiarza.

Zrekonstruowane - The Glob

Szekspir – uwodziciel

Na temat Szekspira zachowało się kilka anegdot i plotek. Podobno był uwodzicielem. Zdarzyło się, że jedna z mieszczek chciała poznać aktora odtwarzającego rolę Ryszarda III, więc zaprosiła go po spektaklu do siebie. Podsłuchał to podobno Szekspir i udał się na spotkanie jako pierwszy, podszywając się za Burbage’a. I kiedy w końcu przybył „Ryszard III”, o czym poinformowała służba, Szekspir podobno kazał odpowiedzieć, że uprzedził go Wilhelm Zdobywca.[2]

Prawdopodobnie też w testamencie napisał, że własnej  żonie daruje „drugorzędne łoże” małżeńskie.[3] Złośliwi twierdzili, że powodem wyjazdu Szekspira ze Stratford (do Londynu) była ucieczka przed dużo starszą żoną.

Śmierć przez alkohol?

Wiliam Szekspir zmarł 23 kwietnia 1616 r. Z zachowanych zapisków wynika, że zbyt dużo wypił na weselu córki Judyty. Wyszedł na dwór „bez czapki i płaszcza” [4], przeziębił się, dostał silnej gorączki i niedługo potem zmarł. Został pochowany w kościele parafialnym pod wezwaniem Trójcy Świętej. Spoczywa tam do dziś. W testamencie nie pominął przyjaciół z teatru: Richarda Burbage’a, Johna Heminge’a i Henry’ego Condella. Dwaj ostatni zebrali jego wszystkie sztuki i wydali w 1623 r. z piękną dedykacją dla mecenasów autora.

Szekspir - The Glob

Białe plamy w życiorysie Szekspira, a także niemożność pogodzenia się z tym, że zwykły mieszczanin stworzył tak dobre teksty oraz zreformował teatr, spowodowały wiele spekulacji na temat tego, czy Szekspir faktycznie istniał. Zakładano, że autorem sztuk mógł być między innymi Francis Bacon. Uważano, że Szekspir był miernym aktorzyną, który absolutnie nie mógłby tworzyć poezji czy dramatów. Jednym z dowodów na to, że to Bacon był prawdziwym autorem sztuk są słowa shake i speare w przekładzie Psalmu 46 – podobno tak Bacon zaszyfrował swoje „alter ego”. [5]

Inni badacze za prawdziwego autora uznali Edwarda de Vere – księcia Oksfordu, jeszcze inni – Waltera Raleigha, Roberta Cecila, Wiliama Stanleya czy Chrystophera Marlowe’a. Żadna z tych teorii nie została udowodniona. Dziś przyjmujemy więc, że Wiliam Szekspir pozostawił po sobie 38 dramatów, 154 sonety, 3 poematy oraz niewielką liczbę wierszy. [6]

Czy naprawdę istniał?

 

[1] Leslie Dunton-Downer, Alan Riding: Szekspir [tłum. Dorota Koper, Rafał Morusiewicz], Warszawa 2005, s. 11

[2] tamże, s. 13

[3] tamże, s. 14

[4] tamże, s. 15

[5] Jacek Fabiszak, Marta Gibińska, Marta Kapera: Szekspir. Leksykon. Warszawa 2003, s. 21

[6] tamże, s. 32

 

O Autorze

Kocham Teatr.pl
Kocham Teatr.pl 40 Post

Kocham Teatr to portal dedykowany wszystkim miłośnikom sztuk teatralnych. Znajdziesz u Nas najnowsze wiadomości, ciekawostki, recenzje spektakli, ranking, kalendarz wydarzeń i wiele wiele więcej. Zapraszamy!

Zobacz również:

Felietony 0 komentarzy

Teatr szekspirowski w Gdańsku. Jednych zachwyca, a drugich?

Jedną z najciekawszych inwestycji teatralnych początku XXI wieku jest z pewnością budowa Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego przy ul. Podwale Przedmiejskie w centrum Gdańska. Jego uroczyste otwarcie nastąpiło kilka miesięcy temu –

na co do teatru? 0 komentarzy

,,Słoneczni Chłopcy” w Teatrze 6. Piętro

Co jeśli po latach rozłąki masz wrócić do pracy z osobą, która działała Ci na nerwy przez wiele lat? Jak sprawić żeby wszystkie jej denerwujące nawyki poszły w niepamięć i

Wydarzenia 0 komentarzy

Kod Mistrzów z Ewą Lipską

Teatr Groteska zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu “Kod Mistrzów”. W najbliższy wtorek, 13 grudnia 2016 r. o godz. 18 gościem będzie wybitna poetka i felietonistka Ewa Lipska, z którą

0 komentarzy

Bądź pierwszy i !

skomentuj tutaj!